Avtomobil almaq qərarı verdikdə qarşınıza iki əsas yol çıxır: avtomobil krediti götürüb maşını birbaşa öz adınıza almaq, yoxsa lizinqlə istifadəyə götürmək. İkisi də aylıq ödəniş deməkdir, lakin mülkiyyət, dəyər və müddətin sonunda baş verənlər tamamilə fərqlidir. Bu yazıda hər iki variantın kimə uyğun olduğunu, real dəyərini və praktik fərqlərini müqayisə edirik.
Avtomobil krediti necə işləyir?
Avtomobil kreditində bank avtomobilin dəyərini ödəyir, siz isə həmin məbləği faizlə birlikdə hissə-hissə banka qaytarırsınız. Maşın ödənişin ilk günündən sizin adınıza qeydiyyata alınır, lakin tam ödəniş bitənə qədər çox vaxt bankın girovunda qalır. Borcu bağladıqdan sonra avtomobil tam və qeyd-şərtsiz sizin olur.
Lizinq necə işləyir?
Lizinqdə avtomobilin mülkiyyəti müqavilə müddətində lizinq şirkətində qalır, siz isə istifadə hüququ üçün aylıq ödəniş edirsiniz. Müddətin sonunda adətən üç seçim olur: avtomobili qalıq dəyərini ödəyib satın almaq, qaytarmaq və ya yeni lizinqlə dəyişmək. Bu modeldə siz əslində maşının amortizasiyasına (dəyər itkisinə) görə ödəniş edirsiniz, tam dəyərinə görə yox.
Dəyər baxımından hansı sərfəlidir?
Qısa müddətdə lizinqin aylıq ödənişi adətən kreditdən aşağı olur, çünki siz maşının tam dəyərini deyil, yalnız dəyər itkisini ödəyirsiniz. Lakin uzun müddətdə — xüsusən avtomobili özünüzdə saxlamaq niyyətindəsinizsə — kredit çox vaxt ucuz başa gəlir. Çünki lizinqdə hər dövrün sonunda yenidən maşın dəyişdirsəniz, daimi ödəniş dövranına düşürsünüz və heç vaxt borcsuz bir aktivə sahib olmursunuz.
Praktik müqayisə cədvəli
| Meyar | Avtomobil krediti | Lizinq |
|---|---|---|
| Mülkiyyət | İlk gündən sizin (girovla) | Şirkətdə qalır |
| Aylıq ödəniş | Adətən daha yüksək | Adətən daha aşağı |
| İlkin ödəniş | Çox vaxt tələb olunur | Çevik ola bilər |
| Probeq limiti | Yoxdur | Çox vaxt var |
| Modifikasiya azadlığı | Tam | Məhdud |
| Müddət sonu | Maşın tam sizin | Al, qaytar və ya dəyiş |
Kredit kimə uyğundur?
Avtomobil krediti aşağıdakı hallarda daha məntiqlidir:
- Maşını uzun illər saxlamaq və borcu bağlayıb borcsuz aktivə sahib olmaq istəyirsinizsə.
- İllik çox kilometr gəzir və probeq limitindən narahat olmaq istəmirsinizsə.
- Avtomobili öz istəyinizə uyğun dəyişdirmək (modifikasiya) azadlığını qiymətləndirirsinizsə.
- Müddətin sonunda yenidən ödəniş dövranına girmək istəmirsinizsə.
Lizinq kimə uyğundur?
Lizinq isə fərqli profilə uyğun gəlir:
- Hər 3–4 ildən bir yeni avtomobil sürmək istəyirsinizsə.
- Aylıq ödənişi mümkün qədər aşağı saxlamaq prioritetinizdirsə.
- Maşını biznes məqsədilə istifadə edirsiniz və xərcləri uçota almaq sizə üstünlük verir.
- Texniki köhnəlmə və satış problemi ilə məşğul olmaq istəmirsinizsə.
Qərardan əvvəl yoxlanılacaq xərclər
Hansı variantı seçməyinizdən asılı olmayaraq, aylıq ödəniş bütün şəkli göstərmir. Hər iki halda sığorta, qeydiyyat və texniki xidmət xərclərini hesaba qatın. Lizinqdə müqavilənin sonunda maşının vəziyyətinə görə tutula biləcək "həddən artıq aşınma" haqlarını, kreditdə isə vaxtından əvvəl bağlama imkanını və komissiyasını yoxlayın. Ən düzgün qərar yalnız ümumi sahiblik dəyərini — aylıq ödəniş, faiz, sığorta və müddət sonu şərtlərini birlikdə — hesablayanda çıxır.
Yekun
Kreditlə lizinq arasında "doğru" cavab yoxdur — düzgün seçim avtomobili nə qədər saxlamaq istədiyinizə, nə qədər sürdüyünüzə və mülkiyyətin sizin üçün nə qədər vacib olduğuna bağlıdır. Maşını uzun saxlayacaqsınızsa kredit, tez-tez dəyişmək istəyirsinizsə lizinq adətən daha məntiqlidir. Cari avtomobil kredit təkliflərini müqayisə etmək və aylıq ödənişi hesablamaq üçün istehlak krediti səhifəmizə baxa bilərsiniz.
